Natutunan mo na ang 人 ay binabasa bilang 'hito'. Tapos nakakita ka ng 人々 at 'hitobito' pala, hindi 'hitohito'. Ang 'h' naging 'b'. Bakit? Welcome sa mundo ng rendaku (連濁), isa sa pinaka-confusing (pero pinaka-elegant din) na phenomena sa Japanese.
Ano ang Rendaku?
Ang rendaku (連濁) literally ay 'sequential voicing'. Kapag dalawang salita ang pinagsama, ang initial consonant ng pangalawang salita ay pwedeng maging voiced (dakuon). Sa practice:
- K → G: 国 (kuni) → ilang compounds gumagamit ng g sound
- S → Z: 空 (sora) → 青空 (aozora, hindi aosora)
- T → D: 時 (toki) → 時々 (tokidoki, hindi tokitoki)
- H → B: 花 (hana) → 花火 (hanabi, hindi hanahi)
- H → P (rare): 発 (hatsu) → 出発 (shuppatsu)
Mga Common Rendaku Examples
| Base Word | Base Reading | Compound | Compound Reading |
|---|---|---|---|
| 人 (tao) | hito | 人々 (mga tao) | hitobito |
| 空 (langit) | sora | 青空 (blue sky) | aozora |
| 花 (bulaklak) | hana | 花火 (fireworks) | hanabi |
| 時 (oras) | toki | 時々 (minsan) | tokidoki |
| 紙 (papel) | kami | 折り紙 (origami) | origami |
| 寿司 (sushi) | sushi | 巻き寿司 (maki sushi) | makizushi |
Kailan Nag-aapply ang Rendaku?
Eto ang problema: walang strict rule. Ang rendaku ay tendency, hindi law. Pero may ilang patterns:
- Native Japanese words (和語): madalas may rendaku
- Chinese-origin words (漢語): mas madalang ang rendaku
- Foreign words (外来語): halos never may rendaku
- Coordinate compounds (A at B): madalas may rendaku
- Descriptive compounds: depende
Kailan HINDI Nag-aapply: Lyman's Law
May rule na NAGBA-BLOCK ng rendaku, tinatawag na 'Lyman's Law': kung ang pangalawang salita ay may voiced consonant na (g, z, d, b), hindi nag-aapply ang rendaku.
- 風 (kaze, hangin) may 'z' na → 神風 = kamikaze (hindi *kamigaze)
- 傷 (kizu, wound) may 'z' na → hindi nagbabago
Gumagana ang rule na ito mga 80% ng oras. Ang natitira 20%? Exceptions na kailangan i-memorize.
Common Words na may Rendaku na Dapat I-memorize
- 青空 (aozora) - blue sky
- 花火 (hanabi) - fireworks
- 手紙 (tegami) - sulat
- 時々 (tokidoki) - minsan
- 人々 (hitobito) - mga tao
- 日々 (hibi) - araw-araw
- 様々 (samazama) - iba-iba
- 巻き寿司 (makizushi) - sushi roll
- 居酒屋 (izakaya) - izakaya (pub)
- 鼻血 (hanaji) - nosebleed
Paano Matutunan ang Rendaku
Wag subukang i-memorize ang rules. Matutunan word by word. Sa paglipas ng panahon, made-develop mo ang intuition kung ano ang 'sounds right'. Eto paano:
- Kapag natututo ng bagong compound word, pansinin kung may rendaku
- Magbasa at makinig ng marami: exposure ang nagbu-build ng intuition
- Wag mag-stress masyado: kahit mga Japanese nagkakamali minsan
- Kapag hindi sigurado, wag mag-apply ng rendaku: mas minor error yun
Konklusyon
Ang rendaku ay isa sa mga phenomena na mukhang impossible maintindihan sa una, pero nagiging natural sa exposure. Hindi ito 'pinag-aaralan' kundi 'sino-soak'. Tuwing natututo ka ng bagong word gamit ang Kanjidon, pansinin ang reading. Sa libu-libong words, lalabas ang pattern on its own.
