คุณเรียนว่า 人 อ่าน 'hito' แล้วเจอ 人々 และมันคือ 'hitobito' ไม่ใช่ 'hitohito' 'h' กลายเป็น 'b' ทำไม? ยินดีต้อนรับสู่โลกของเร็นดากุ (連濁) หนึ่งในปรากฏการณ์ที่สับสน (แต่สง่างาม) ที่สุดในภาษาญี่ปุ่น
เร็นดากุคืออะไร?
เร็นดากุ (連濁) แปลว่า 'การออกเสียงก้องต่อเนื่อง' เมื่อสองคำรวมกัน พยัญชนะต้นของคำที่สองอาจกลายเป็นเสียงก้อง (dakuon) ในทางปฏิบัติ:
- K → G: 国 (kuni) → บางคำผสมใช้เสียง g
- S → Z: 空 (sora) → 青空 (aozora, ไม่ใช่ aosora)
- T → D: 時 (toki) → 時々 (tokidoki, ไม่ใช่ tokitoki)
- H → B: 花 (hana) → 花火 (hanabi, ไม่ใช่ hanahi)
- H → P (หายาก): 発 (hatsu) → 出発 (shuppatsu)
ตัวอย่างเร็นดากุที่พบบ่อย
| คำพื้นฐาน | การอ่านพื้นฐาน | คำผสม | การอ่านคำผสม |
|---|---|---|---|
| 人 (คน) | hito | 人々 (ผู้คน) | hitobito |
| 空 (ท้องฟ้า) | sora | 青空 (ท้องฟ้าสีฟ้า) | aozora |
| 花 (ดอกไม้) | hana | 花火 (พลุ) | hanabi |
| 時 (เวลา) | toki | 時々 (บางครั้ง) | tokidoki |
| 紙 (กระดาษ) | kami | 折り紙 (โอริงามิ) | origami |
| 寿司 (ซูชิ) | sushi | 巻き寿司 (มากิซูชิ) | makizushi |
เร็นดากุใช้เมื่อไหร่?
นี่คือปัญหา: ไม่มีกฎตายตัว เร็นดากุเป็นแนวโน้มมากกว่ากฎหมาย แต่มีรูปแบบบางอย่าง:
- คำญี่ปุ่นพื้นเมือง (和語): เร็นดากุบ่อย
- คำจีน (漢語): เร็นดากุน้อยกว่า
- คำต่างประเทศ (外来語): แทบไม่มีเร็นดากุ
- คำผสมแบบคู่ (A และ B): มักมีเร็นดากุ
- คำผสมบรรยาย: แล้วแต่
เมื่อไม่ใช้: กฎของไลแมน
มีกฎที่บล็อกเร็นดากุ เรียกว่า 'กฎของไลแมน': ถ้าคำที่สองมีพยัญชนะก้องอยู่แล้ว (g, z, d, b) เร็นดากุจะไม่ใช้
- 風 (kaze, ลม) มี 'z' อยู่แล้ว → 神風 = kamikaze (ไม่ใช่ *kamigaze)
- 傷 (kizu, บาดแผล) มี 'z' อยู่แล้ว → ไม่เปลี่ยน
กฎนี้ใช้ได้ประมาณ 80% ที่เหลือ 20%? ข้อยกเว้นที่ต้องจำ
คำที่มีเร็นดากุที่ควรจำ
- 青空 (aozora) - ท้องฟ้าสีฟ้า
- 花火 (hanabi) - พลุ
- 手紙 (tegami) - จดหมาย
- 時々 (tokidoki) - บางครั้ง
- 人々 (hitobito) - ผู้คน
- 日々 (hibi) - วันๆ ทุกวัน
- 様々 (samazama) - หลากหลาย
- 巻き寿司 (makizushi) - ซูชิม้วน
- 居酒屋 (izakaya) - อิซากายะ (ผับ)
- 鼻血 (hanaji) - เลือดกำเดา
วิธีเรียนเร็นดากุ
อย่าพยายามจำกฎ เรียนทีละคำ เมื่อเวลาผ่านไปจะพัฒนาสัญชาตญาณว่าอะไร 'ฟังดูถูก' นี่คือวิธี:
- เมื่อเรียนคำผสมใหม่ สังเกตว่ามีเร็นดากุไหม
- อ่านและฟังเยอะๆ: การสัมผัสสร้างสัญชาตญาณ
- อย่าเครียดมาก: แม้แต่คนญี่ปุ่นก็ผิดบางครั้ง
- เมื่อไม่แน่ใจ อย่าใช้เร็นดากุ: เป็นความผิดที่เบากว่า
สรุป
เร็นดากุเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ที่ดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ที่จะเข้าใจตอนแรก แต่กลายเป็นธรรมชาติเมื่อสัมผัส ไม่ใช่สิ่งที่ต้อง 'เรียน' แต่ต้อง 'ซึมซับ' ทุกครั้งที่เรียนคำใหม่กับ Kanjidon สังเกตการอ่าน เมื่อรู้หลายพันคำ รูปแบบจะปรากฏเอง
